متخصصان آموزش علوم تجربي بر این باورندکه با در نظر گرفتن مزايا و معايب هر يک از اين رويکردهاي چهارگانه، تنها در صورتي ميتوان از مزاياي همه آنها بهرهمند شد که با توجه به اصل انتخاب رويکرد اصلح به مقتضاي حال، رويکردي تلفيقي انتخاب شود[1]. يعني به مجموعهاي جامع، کم عيب و کارآمد دست يافت و ملاک انتخاب رويکرد مناسب را نيز همان نزديکي به قطب فعال يادگيري قلمداد نمود. به اين ترتيب رويکرد جديد آموزش علوم تنها يک پيام براي همه معلمان دارد: «در هر نقطه اي که قرار داريد، بکوشيد دست کم، يک گام از يادگيري انفعالي، به سوي يادگيري فعال برداريد».....
[1] رويكرد تلفيقي آميختهاي از چند رويكرد است كه ميتوان با توجه به موضوع مورد بحث و شرايط كلاس درس از آن استفاده نمود و از مزاياي همه رويكردها در زمان واحد استفاده كرد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
نوشته پريوا صفري
دبير فيزيك منطقه 12 آموزش و پرورش شهر تهران
واژهنامه: ياددهي، يادگيري، سنجش، نقشههاي مفهومي، نظريه ساختنگرايي، پيشسازمان دهنده، يادگيري معنيدار
اشاره :
يكي از روشهاي آموزشي جديد كه ارتباط بسيار نزديكي با نظريه «ساختنگرايي» دارد، استفاده از «نقشههاي مفهومي» است كه ميتوانند در مراحل مختلف آموزش؛ از طراحي و تهيه محتواي برنامه درسي گرفته تا مرحله اجرا و ارزشيابي مورد استفاده قرار گيرند. در بيست سال اخير، معلمان و پژوهشگران براي تسهيل، تسريع و عمقبخشي يادگيري علوم تجربي به ويژه فيزيك استفاده وسيعي از نقشههاي مفهومي به عمل آوردهاند.
بهكارگيري نقشههاي مفهومي اين امكان را براي معلمان و دانشآموزان فراهم ميسازد تا به عميقتر كردن فرايند ياددهي و يادگيري همت گمارده و دانشآموزان به سطوح بالاتر شناختي و انواع تفكرهاي انتزاعي، خلاق و انتقادي دست يابند. اين مقاله به معرفي نقشه هاي مفهومي و كاربردهاي آنها پرداخته و انتظار ميرود تا معلمان عزير كشورمان با به كارگيري اين ابزار قدرتمند، قدمهاي مثمرثمري در فرايند ياددهي، يادگيري و ارزشيابي به ويژه مفاهيم فيزيك بردارند.
منبع: مجله رشد تکنولوژی آموزشی- شماره ۸ - سال ۱۳۸۶
ادامه مطلب
دكتر عابد بدريان1 و طاهره رستگار2
1- گروه پژوهش در برنامه درسي علوم تجربي، رياضي و فناوري، موسسه پژوهشي برنامهريزي درسي و نوآوريهاي آموزشي، تهران
2- عضو هيات علمي دانشگاه علم و صنعت ايران و كارشناس دفتر برنامهريزي و تاليف كتب درسي علوم دوره ابتدايي
چكيده:
پژوهش حاضر كه از نوع مطالعات كيفي است، با استفاده از الگوي بردي به بررسي تطبيقي استانداردها و چارچوبهاي برنامه درسي آموزش علوم دوره آموزش عمومي در ايران و چند كشور موفق در آزمونهايTIMSS پرداخته است. از بين يازده کشور مؤفق که در طول سه دوره آزمون TIMSS طي سالهاي 1995، 1999 و 2003 داراي ميانگين امتيازهاي بهتري بودند، پنج کشور سنگاپور، ژاپن، انگلستان، استراليا و ايالات متحده آمريکا جهت مطالعه انتخاب شدند. کشورهاي مورد مطالعه داراي نظامهاي آموزشي متنوعي هستند و در زمينه تدوين استانداردهاي آموزشي و يا چارچوبهاي برنامه درسي ملي پيشگام بوده و برنامههاي آموزشي مدوني براي سالهاي آتي طراحي نمودهاند و انتخاب آنها به همين علت بوده است. در بين کشورهاي مورد مطالعه، فقط ايالات متحده داراي استانداردهاي ملي آموزش علوم است و ساير كشورها داراي برنامه درسي ملي (ژاپن، انگلستان، سنگاپور) يا ايالتي (استراليا) بوده و يا در حال تدوين آن هستند(ايران). روي اين اصل جهت بررسي و مقايسه نظام آموزشي علوم در كشورهاي مورد مطالعه، از چارچوبهاي برنامه درسي TIMSS استفاده شده است.
در اين پژوهش، اوضاع جغرافيايي، سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي، ساختار و اهداف نظامهاي آموزشي، چارچوب برنامه درسي علوم تجربي، ارزشيابي، تربيت معلم و روشهاي ارتقاي رشد تحصيلي دانشآموزان اين کشورها در مقطع آموزش عمومي مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته است. نتايج بهدست آمده از اين پژوهش ميتواند به برنامهريزان آموزشي و مؤلفان کتابهاي درسي کمک نمايد تا با ديد وسيعتري نسبت به تغيير برنامهدرسي و رويکردهاي آموزشي اقدام نمايند.
نتايج به دست آمده بيانگر اين است كه اولاً محتواي درسي علوم در ايران، هماهنگ با توسعه علوم و فناوري متحول نشده است. روشهاي سنجش و ارزشيابي علوم نيز بطور کامل متحول نشده است و سنجشهاي كيفي و تکويني در آموزش علوم کشورمان به خوبي اجرا نميشود. از آنجايي كه برنامهريزي آموزشي و درسي در كشور ما براساس نياز و شناخت وضع موجود انجام نميشود، در نتيجه خروجيهاي نظام آموزشي با نياز جامعه همخواني ندارد. همچنين در مدارس ايران به علت عدم پرداختن به فعاليتهاي عملي، آزمايش و نيز آموزش بر پايه رويکردهاي فرايندي، دانشآموزان در بخش اهداف مهارتي و نگرشي داراي ضعف ميباشند.
كليد واژهها: مطالعه تطبيقي، استانداردهاي آموزش علوم، برنامه درسي، دوره آموزش عمومي،
ارايه شده در ششمين همايش سالانه انجمن برنامهريزي درسي ايران، شيراز، اسفند ماه ۱۳۸۵
ادامه مطلب
براي درك و شناخت و بكارگيري روشهاي مختلف آموزش و همچنين فعاليتهايي كه دانش آموزان در فرآيند ياددهي – يادگيري انجام ميدهند ، لازم است تا يك معلم درباره كارهايي كه در كلاس انجام ميدهد، بينديشد. اين شيوه برخورد با آموزش به معلم كمك ميكند تا دانشآموزان خود را در موقعيت يادگيري بهتري قرار دهد. آشنايي با انواع رويكردهاي چهارگانه موجود در آموزش علوم تجربي به معلم كمك ميكند تا رويكرد و شيوه آموزش خود را مورد بازبيني قرار داده و بهترين روش و رويكرد را جهت آموزش علوم تجربي انتخاب نمايد. در اين بخش هر كدام از رويكردهاي مورد استفاده در آموزش علوم تجربي معرفي ميشوند.
ادامه مطلب
