بررسي شيوه اجراي طرح جامع آموزش نجوم مبتني بر فرهنگ و تمدن اسلامي در مدارس

طي نشست خبري عنوان شد:

بررسي شيوه اجراي طرح جامع آموزش نجوم مبتني بر فرهنگ و تمدن اسلامي

خبرگزاري فارس: دكتر عابد بدريان دبير علمي همايش «آموزش نجوم مبتني بر فرهنگ و تمدن اسلامي» گفت: شيوه اجراي طرح جامع آموزش نجوم مبتني بر فرهنگ و تمدن اسلامي، با حضور اساتيد حوزه و دانشگاه بررسي مي‌شود.

به گزارش خبرنگار اجتماعي فارس، عابد بدريان در نشست خبري در موسسه پژوهشي برنامه‌ريزي درسي و نوآوري‌هاي آموزشي با بيان اين‌كه علم نجوم به عنوان يكي از شاخه‌هاي مهم علوم تجربي، نقش بسيار زيادي در شكوفايي فكر و انديشه انسان‌ها دارد، گفت: علم نجوم به عنوان قلمرويي «در هم تنيده» و «بين رشته‌اي» از علوم تجربي محسوب مي‌شود كه علوم مختلف را در شبكه‌اي در‌هم تنيده و سازمان‌يافته به خدمت مي‌گيرد و در راستاي برآوردن نيازهاي بشري گام بر مي‌دارد. وي با اشاره به اين‌ نكته كه امروزه اهميت آموزش علم نجوم در اغلب جوامع و كشورها به خوبي درك شده است، افزود: آموزش نجوم از اين لحاظ اهميت دارد كه با به كارگيري علوم مختلف جهت حل مسائل نجومي، موجبات رشد نگرش علمي و تقويت تفكر خلاق در حل ساير مسايل زندگي را فراهم مي‌سازد.

ادامه نوشته

جايگاه اخترفيزيك و نجوم در نظام‌هاي آموزشي

اشاره:

ممكن است اخترفيزيك و علم نجوم به عنوان مجموعه‌اي از رشته‌هاي بين موضوعي تعريف شوند و يا به عنوان رشته‌هاي جديد علمي تعريف شوند. گرچه آثار تاريخي ثبت شده در بسياري از جوامع، چيزهاي عجيبي در مورد خورشيد و ستاره‌ها آشكار كرده‌است؛ اما مطالعة علمي نجوم تنها بعد از عصر فضا شروع شد، يعني هنگامي كه ماهواره‌ها و موشك‌هاي آزمايشي و تحقيقي امكان مشاهدة خارج از محدودة اتمسفر زمين را مهيا نمودند....

ادامه نوشته

آموزش نجوم در برنامه درسي مدارس برخی کشورها

اشاره:

با بررسي اصلاحات آموزشي صورت گرفته در برنامه‌هاي درسي علوم در كشورهاي مختلف بالاخص ايالات متحده آمريكا، ملاحظه مي‌گردد كه توجه ويژه‌اي به مباني نجوم در برنامه درسي آموزش عمومي صورت گرفته است. بررسي استانداردهاي ملي آموزش علوم تجربي آمريكا نشان مي‌دهد كه علاوه بر توجه ويژه به آموزش مباني نجوم، راهنمايي‌هاي ارزنده‌اي براي برنامه‌ريزيان درسي، مولفان كتاب‌هاي درسي و كمك درسي و نيز معلمان و دانش آموزان ارايه شده است. در اين استانداردها به روشني مشخص شده است كه چه محتواي آموزشي را بايد دانش‌آموزان درك كنند و چه مهارت‌هاي فرايندي را در سطوح سني مختلف و معين ياد بگيرند....

ادامه نوشته

بررسي ضرورت آموزش نجوم در برنامه درسي مدارس

امروزه اهميت علم نجوم در اغلب جوامع و كشورها به خوبي درك شده است. آموزش نجوم از اين لحاظ اهميت دارد كه علاوه برتربيت منجمان آينده، موجب علاقمندي دانش‌آموزان و دانشجويان به علم نجوم و تحصيل در آن رشته مي‌شود. علم نجوم همچون يك سرگرمي براي پير و جوان، پولدار و فقير لذت‌بخش است و هيچ محدوديتي براي فعاليت در اين حوزه وجود ندارد. در اغلب كشورها، دوره آموزش عمومي معمولاً دوره‌اي است كه از طريق برنامه‌درسي علوم تجربي به آموزش مباني نجوم پرداخته مي شود.

آموزش نجوم را در محل‌هاي زيادي غير از كلاس درس نيز مي‌توان انجام داد. افلاك نماها، موزه‌هاي علوم، انجمن‌ها علمي غير دولتي، روزنامه‌ها، مجله‌ها و كتابهاي كمك آموزشي، راديو و تلويزيون، اردوهاي علمي، پاركها و به طور گسترده‌تر اينترنت، همگي امكاناتي هستند كه زمينه‌هاي آموزش نجوم از طريق آنها وجود دارد....

ادامه نوشته

آموزش نجوم در مدارس- مبتني بر فرهنگ و تمدن اسلامي

اشاره:

امروزه نجوم را بخشی از علوم تجربي در نظر می‌گیرند که به مطالعه و درک پدیده‌های آسمانی می‌پردازد. از آنجايي كه پرداختن به علم نجوم نيازمند آشنايي با رياضي، فيزيك، شيمي، علوم زمين و حتي زيست‌شناسي و جغرافيا است، لذا در آموزش علم نجوم به صورت بين‌رشته‌اي، كاربردهاي علوم ذكر شده در حل مسائل نجومي منجر به تبحر و كسب نگرش‌هاي مثبت در فراگيران مي‌شود.

 بررسي‌هاي اوليه نشان داده است، دانش‌آموزاني كه به صورت آماتوري به يادگيري مباني نجوم و ارصاد پديده هاي نجومي مي‌پردازند، علاوه بر رسيدن به درك صحيحي از پديده‌هاي آسماني، پايه‌ علمي قويتري در علوم رياضي و فيزيك داشته و در مقايسه با ساير دانش‌آموزان از اعتقادات مذهبي بالاتري برخوردار هستند.

ادامه نوشته

آموزش شيمي در قرن بيستم

با گسترش سریع فناوري در قرن بیستم و پیشرفت همه جانبه علوم و فنون، نیاز به آموزش و یادگیری علوم تجربي بیش از گذشته احساس می‌شد، و به همین جهت، بسیاری از مدارس و دانشگاهها در سطح جهان ساعاتی از برنامه‌های هفتگی خود را به آموزش موضوعهاي علمي نظير شيمي، فيزيك و زيست‌شناسي اختصاص دادند. برنامه‌ریزی و آموزش شاخه‌هاي مختلف علوم تجربي به طور جدی از سالهای 1930 به بعد آغاز شد. پیدایش و توسعه علم «برنامه‌ریزی درسی»[1] در اواخر دهه دوم قرن بیستم تغییراتی بنیادی را در برنامه‌های درسی علوم به وجود آورد.

در سالهاي قبل و بعد از جنگ جهانی اول (يعني سالهاي 1915 الي 1925) متخصصان علوم تربيتي نسبت به روشهای آزمایشگاهی و سایر راهبردهای آموزشی فعاليت- محور نوعی بدبینی و خصومت داشتند. اين امر به مقدار زیادی بر روند برنامه‌ریزی و آموزش شيمي در مدارس تأثیر گذاشت. علیرغم اینکه کارهای آزمایشگاهی و عملی در ابتدای قرن بیستم در بسیاری از مدارس اروپا و آمریکا معمول گردید؛ ولی به طور جدی دنبال نشد. روشهای مبتنی بر حفظ کردن مطالب در برنامه‌های درسی شيمي تا سالهای 1920 همچنان معمول بود. در این دوران، آموختن مطالب گوناگون، به ويژه ریاضیات، فيزيك و شيمي، وسیله‌ای برای تقویت و تمرین قوای فکری و رشد هوشی دانش‌آموزان محسوب می‌شد. در آموزش شيمي بر تدریس به شیوه سخنرانی و ارايه‌ي كلامي مطالب بسیار تأکید می‌شد و تجارب نمایشی و کارهای آزمایشگاهی برای تأیید مطالب آموخته شده مورد استفاده قرار می‌گرفت. هسته مرکزی برنامه‌ریزان درسي را شيميدان‌هايي تشکیل می‌دادند که به پژوهش یا تدریس در دانشگاه اشتغال داشتند و بخشهایی از شيمي را که مهم و اساسی به نظر می‌رسید، انتخاب می‌کردند و در محتوای کتابهای درسی می‌گنجاندند.....

---

[1] Curriculum Development

ادامه نوشته

آموزش علوم تجربي در انگلستان

اشاره:

برنامه درسي آموزش علوم در انگلستان براي چهار مرحله کليدي تنظيم شده است. بخش مهم اين برنامه درسي در مرحله اجرا به مدارس  محول شده است و مدارس بايد با استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات، روشهاي تدريس مناسب و بكارگيري فناوري آموزشي در اجراي هر چه بهتر اين برنامه درسي كوشا باشند. دانش، مهارت و درك مفاهيم در برنامه درسي آموزش علوم نقش مهمي داشته و مشتمل بر چهار حيطه اصلي است كه عبارت اند از:

·         كاوشگري علمي

·         روند زندگي و موجودات زنده

·         مواد و خواص آنها

·         فرايندهاي فيزيكي

در برنامه درسي علوم انگلستان بر كاوشگري علمي تاكيد زيادي شده است. در آموزش حيطه هاي ذكر شده، بايد كاربرد فناورانه آنها نيز مورد مطالعه قرار گرفته و در كنار آنها درباره ارتباطات، سلامتي و ايمني در علوم نيز آموزشهايي به آنها داده مي شود. در برنامه آموزشي مرحله‌هاي؛ كليدي اول (دوره چهار ساله ابتدايي)، دوم (دوره چهار ساله راهنمايي) و سوم (دوره چهار ساله متوسطه) بيشتر به رشد مهارت هاي عملي تاكيد شده و معلمان بايد بتوانند در كنار كتاب درسي ، موضوعهاي مورد بحث را به فعاليتهاي عملي و آموزشهاي قابل لمس تر (ملموس تر) تبديل نمايند.

ادامه نوشته

آموزش علوم تجربي در ژاپن

اشاره:

يكي از مهمترين اهداف آموزشي علوم در ژاپن كه با تغييرات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي كشور هماهنگ است، آموزش علوم و فناوري، توانايي فكر كردن، تصميم‌گيري وشناخت طبيعت و قوانين حاكم بر آن است. درمدارس ابتدايي ژاپن در پايه‌هاي اول و دوم (به ترتيب 6 و 7 ساله‌ها) از يك برنامه درسي درهم تنيده تحت عنوان «مطالعه محيط زندگی» استفاده مي‌شود. در اين برنامه درسي، دانش‌آموزان با پديده‌هاي علمي محيط اجتماعي، طبيعي و زندگي روزانه خود آشنا مي‌شوند تا به يك ديد علمي دست يابند. اين دوره آموزشي بيشتر به كسب تجربه و انجام فعاليت‌هاي عملي تأكيد دارد. در طول اين دو سال اول و دوم ابتدايي، معلمان وظيفه دارند تا فرايند آموزش را بر سه حيطه متمركز نمايند. اين حيطه‌هيا عبارتند از: موجودات زنده ومحيط آنها، ماده وانرژي و كره زمين وجهان. اين حيطه‌هاي شامل موضوعاتي از زيست‌شناسي، فيزيك، شيمي وزمين‌شناسي هستند.

ادامه نوشته

آموزش علوم تجربي در سنگاپور

اشاره:

سنگاپور جزو معدود كشورهايي است كه موفق شده است تا در زمينه تلفيق فناوري اطلاعات و ارتباطات با رويكردهاي تربيت معلم و آموزش دانش‌آموزان قدم هاي اساسي بردارد. مسئولين آموزش و پرورش سنگاپور براي راه اندازي رايانه‌هاي پر سرعت در مدارس، تربيت معلماني كه بتوانند از اين فناوري در امر آموزش استفاده كنند، و براي تشويق دانش‌آموزان به پژوهش با استفاده از شبكه، به ساخت وب سايت و طراحي پروژه‌هاي شبكه‌اي طرح‌هاي جامع ملي روي آورده اند. بر اساس آخرين داده‌هاي رايانه بانك جهاني، در سال 2001 به ازاي هر پنج نفر، يك دستگاه رايانه در كشور سنگاپور وجود داشته است. اين رقم حتي از كشورهايي چون ژاپن و ايالات متحده نيز بالاتر است. بسياري از دانش‌آموزان مدارس راهنمايي و متوسطه از امكانات اينترنت بي‌سيم و رايانه‌هاي قابل حمل كيفي براي دريافت درس از وب سايت مدرسه‌ و نيز ارسال پيام به دوستان و تبادل اطلاعات استفاده مي‌كنند(Koh, ۲۰۰۳).

ادامه نوشته

فراتحليلي بـر مطالعات انجـام شـده در حوزه برنامـه‌درسي علـوم تجـربي دوره ابتـدايـي

اشاره:

در اين گزارش پژوهشي، به منظور مرور و جمع‌بندي نتايج حاصل از پژوهشهاي انجام شده در حوزه برنامه‌درسي علوم‌تجربي دوره‌ابتدايي، تعداد 20 طرح پژوهشي و پايان‌نامه تحصيلي دوره كارشناسي ارشد (از هر کدام 10 عنوان) که بين سالهاي 1375 تا 1385  اجرا شده‌اند، انتخاب و با توجه به موضوع، اهداف و يافته‌هاي آنها در چهار حوزه از عناصر اصلي برنامه‌درسي شامل: اهداف، محتوا، راهبردهاي ياددهي- يادگيري و ارزشيابي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نتايج به‌دست آمده براي استفاده معلمين علوم تجربي دوره ابتدايي تنظيم شده است.

ادامه نوشته