یاددهی و یادگیری علوم تجربی

برگه‌ي داده های ایمنی هر ماده در برگیرنده اطلاعات زیر است:

1.       نام ماده شیمیایی مطابق با نام آن بر روي برچسب ظرف محتوی ماده.

2.       نام شیمیایی اجزا و ناخالصي‌هاي موجود همراه با ترکیب درصد آنها.

3.       نام و آدرس کارخانه تولید کننده.

4.       داده‌های فیزیکی و شیمیایی از جمله نقطه ذوب و جوش، چگالي، فشار بخار، انحلال پذيري، فراریّت، بو، دماي اشتعال و ویژگی‌های ظاهری.

5.    داده‌های مربوط به خطر آتشگیری و انفجار ماده و شرایطی که احتمال انفجار یا شعله‌ور شدن ماده بیش‌تر است و روش‌های خاموش کردن آتش.

6.       روش‌های استفاده، نگهداری و جابجایی ماده.

7.       کمک های اولیه و اورژانسی در هنگام بروز حادثه.

8.       چگونگی محافظت از بدن در هنگام استفاده از ماده شیمیایی.

9.       داده‌های مربوط به مواد شیمیایی دیگری که با ماده مورد نظر بر هم کنش دارن.

10.   داده‌های ایمنی مربوط به مواد شیمیایی حاصل از تجزیه شدن ماده مورد نظر.

11.   نشانه ها و علایم پزشکی تماس یا ورود ماده شیمیایی به بدن.

12.   خطرهاي احتمالي ماده برای انسان از جمله سرطان زايي، خورندگي، سمی بودن، پرتوزايي، حساسیت زايي و ...

13.   ابزار و تجهيزات لازم براي كاركردن با ماده مورد نظر

14.   تاریخ تولید ماده شيميايي.

 لازم است تا معلمان و مربيان برگه‌ي داده های ایمنی مربوط به هر یک از مواد شیمیایی موجود در آزمایشگاه را تهيه كرده، یک نسخه از آنها را به صورت مجلد و قابل دسترس در آزمایشگاه نگهداری نموده و  حتماً پيش از اجرای هر آزمایش، اطلاعات موجود در برگه‌ي داده های ایمنی مربوط به مواد شیمیایی مورد استفاده در آن آزمایش را مطالعه نمايند. در صورت عدم وجود  برگه‌ي داده های ایمنی ضميمه مواد شيميايي، مي‌توان اطلاعات لازم را از سايت  www.msdsonline.com تهيه نمود.

شيوه‌هاي دفع مواد زايد در آزمايشگاه

همه آزمايشگاه هايي كه از مواد شيميايي استفاده مي كنند محصول زايد آن ها اجتناب ناپذير بوده كه بايد به طور مناسبي دور ريخته  شود. كه كمترين خسارت را از لحاظ مقدار و سميت ايجاد كنند .

چندين نظر در رابطه با كاهش خطرات مواد زايد ايجاد شده وجود دارد كه عبارتند از ...

-            مواد شيميايي را در بسته هاي كوچك و به مقدار نياز خريداري كنيد.

-            از مواد شيميايي ايمن كه كمترين ضررو سميت را دارد به جاي موادي كه متناوباً بكار مي بريد، استفاده كنيد

-            آزمايش ها را در مقياس كوچك انجام دهيد .

-            بازگرداني كنيد مواد شيميايي را با انجام آزمايش هاي چرخه اي طوري كه محصول يك واكنش مواد اوليه واكنش ديگر باشد.

-            در هر گام مواد زايد را خنثي كنيد و يا با روشي دفع مسموميت نماييد.

-            از نرم افزارهاي تعامل گر و نمايش ويدئوي به جاي آزمايش هاي كه مقدار زيادي مواد زايد ايجاد مي كند، استفاده كنيد.

-            آزمايش هاي را بصورت نمايشي اجرا كنيد .

-      مواد شيميايي لازم براي يك واكنش را از قبل اندازه گيري و وزن كنيد مثل بسته هاي لازم براي يك واكنش، تا دورريز مواد كاهش يابد.( واكنش گر اضافي باقي نماند)

براي اطلاعات بيشتر در رابطه با (سازمان حفاظت محيط زيست EPA) برنامه شيمي سبز ، پايه گذاري و ترويج فناوري كاهش و يا حذف مواد خطرناك توليد شده، وب سايت هاي زير را ببينيد.

3-         چه توصيه هاي براي دور ريختن مواد شيميايي زايد وجود دارد ؟

 چه مواد شيميايي زايد و يا دور ريختني هستند ، مواد شيميايي زايد خطرناك تخصيص داده مي شوند توسط سازمان حفاظت محيط زيست (EPA) و يا قوانين كشوري كه وجود آن ها براي سلامتي انسان يا محيط زيست خطرناك مي داند .

مطابق مقررات (EPA) چهار مشخصه براي تعيين مواد زايد خطرناك وجود دارد.

-            آتش گيري

-            خورندگي

-            پرتوزايي

-            سميت

به علاوه فهرستي از صدها مواد شيميايي ديگر كه EPA آن ها را مواد زايد خطرناك معرفي كرده است.

در هر كشوري ويژگي هاي مختلفي را در نظر مي گيرند . شما مي توانيد به سازمان حفاظت محيط زيست كشور خود مراجعه  و روش هاي  نگه داري و دور ريختن مواد زايد را تهيه كنيد.

جمع آوري مواد شيميايي زايد

-            ماده  هاي زايدي را با هم جمع آوري كنيد كه بهترين شرايط و سازگاري را باهم داشته باشند.

-            براي هر ظرف شامل مواد زايد برچسب واضح و ثابت( مواد زايد خطرناك) بچسبانيد.

-            مواد زايد را در محيطي دور از آزمايشگاه عادي جمع آوري كنيد و اجازه دسترسي به آن را ندهيد.

-            بطري ها مواد زايد را بدور از سينك و كف شور قرار دهيد.

-            بطري هاي مواد زايد را كاملاً پر نكنيد، چند سانتي متر از فضاي بالاي آن را خالي بگذاريد.

-            درب تمام بطري هاي مواد زايد را ببنديد.

روش دور ريختن مواد زايد شيميايي

-            مواد خالص شيميايي را در فاضلاب نريزيد،(مگر در مجراي فاضلاب مجاز )

-            مواد خطرناك را روي زمين نريزيد.

-            مواد زايد خطرناك را به  مكان مجاز  جابجا و حمل كرده  به طور مطمتئن  آن ها را از بين ببريد.